U bent hier

Veel gestelde vragen

Zoutwinning

  • Hoe wint Nedmag zout?

    Nedmag wint magnesiumzout door water te pompen in de ondergrondse zoutlagen op een diepte van 1.500- 2.000 meter. Door het water lost het zout op. Het opgeloste zout wordt naar boven gepompt en in tanks opgeslagen.
  • Waar wint Nedmag het zout?

    Nedmag heeft twee zoutwinlocaties nabij Veendam, nl. bij Borgercompagnie en Tripscompagnie. De locaties heten respectievelijk  Well Head Center WHC-1  en  WHC-2. Ieder WHC heeft meerdere  ondergrondse cavernes. De cavernes zijn niet geschikt voor ondergrondse opslag. 
  • Tot wanneer wint Nedmag zout? Is dat een ‘oneindig’ proces?

    Het einde van de zoutwinning wordt met name bepaald door de looptijd van het winningsplan dat door het Ministerie van Economische Zaken is goedgekeurd. De verwachting is dat op de huidige locaties nog tot 2030 - 2035 zout kan worden gewonnen. Voor de periode daarna kan Nedmag een aanvraag indienen voor het winnen vanaf een nieuwe locatie zolang die binnen het gebied ligt (171 km2) waar Nedmag zout mag winnen (de concessie of winningsvergunning).
  • Hoe veel zout wint Nedmag?

    Per jaar wint Nedmag ongeveer 280.000 ton magnesiumzout. Volgens de vergunning mag Nedmag 315.000 ton zout winnen. Hiervan wordt gemiddeld 30.000 ton omgezet in magnesiumzout in vaste vorm (vlokken). De resterende 250.000 ton wordt als pekel naar de opslagtanks van Nedmag in Veendam verpompt. Voor deze pekel productie wordt jaarlijks 250.000 m3 water geïnjecteerd. Dit water is afkomstig van de Nedmag fabriek aan de Billitonweg.
  • Wint Nedmag op dezelfde manier zout als de andere Nederlandse zoutbedrijven Akzo Nobel en Frisia?


    Akzo Nobel en Frisa winnen steenzout (natriumchloride) waarbij dikke zoutlagen kunnen worden opgelost. Nedmag wint uit zoutlagen op een diepte van 1.500 – 2.000 m. Akzo wint het zout uit ondiepere zoutlagen (500 - 1.000 m) en Frisia wint uit diepere zoutlagen (2.500 - 3.000 m). Zowel bij Nedmag als bij Frisia is sprake van de squeeze methode.
  • Is Nedmag de enige magnesiumzout producent in Europa?


    Nee. In Duitsland wordt ook magnesiumchloride gewonnen, maar dan als bijproduct van de winning van kaliumchloride (kunstmest). Er zijn vele zuiveringstappen nodig om hieruit een hoog zuivere magnesiumchloride oplossing te produceren. Daarnaast wordt magnesiumchloride gewonnen uit de Dode Zee in Israël.
  • Zou Nederland ook gewoon magnesiumzout kunnen importeren in plaats van het zelf te winnen?

    De hoeveelheden en kwaliteit die Nedmag nodig heeft zijn niet elders beschikbaar. Daar waar eventueel beperkte hoeveelheden wel beschikbaar zijn is dit economisch gezien geen alternatief omdat veel (transport)energie nodig is om het product in de juiste zuiverheid bij Nedmag te krijgen. Kortom, dit is geen duurzaam alternatief.
  • Doet Nedmag onderzoek naar alternatieve zoutwinning of andere innovatieve studies?

    Nedmag is continu bezig met het verbeteren van de eigen processen en werkt hierbij o.a. samen met deskundigen van universiteiten in binnen- en buitenland.  Er zijn op dit moment geen betere methoden van zoutwinning bekend.
  • Komt er ook een nulmeting?

    Op dit moment is nog niet duidelijk hoe Nedmag zal omgaan met nulmetingen aan huizen. Eerst moet nog worden vastgesteld welke woningen in het nieuwe bodemdalingsgebied komen te liggen, en wat de te verwachten risico’s voor het gebied zijn. Deze onderzoeken maken deel uit van de MER procedure. Een absolute nulmeting kan overigens niet worden uitgevoerd omdat de meeste woningen in het gebied al in het bodemdalingsgebied van de gaswinning liggen en grenst aan het huidige zoutwingebied in Tripscompagnie. M.a.w. er is nu dus al sprake van bodemdaling.   Nedmag zal ruim voordat met de zoutwinning in Kiel-Windeweer gestart wordt,  besluiten hoe omgegaan zal worden met nulmetingen aan gebouwen en dit uiteraard tijdig kenbaar maken. 
  • Wat houdt het MER- traject in?

    Nedmag heeft er vrijwillig voor gekozen om de gevolgen en risico’s van haar toekomstige zoutwinning te onderzoeken via een uitgebreide milieueffectrapportage met een toetsing door de commissie MER. Deze  commissie is een onafhankelijke stichting die aangeeft wat er onderzocht moeten worden en beoordeeld , en of de onderzoeken adequaat en  volledig zijn.  De commissie MER beslist  niet over het doorgaan van de zoutwinningsplannen in Kiel-Windeweer, die beslissing ligt bij het Ministerie van Economische Zaken. De MER zal alle risico’s van zoutwinning onderzoeken en beoordelen, ook de combinatie met andere ondergrondse activiteiten die al in het gebied plaatsvinden, zoals gaswinning.De MER procedure gaat begin 2017 (onder voorbehoud) van start met de zogeheten Startnotitie (Notitie Reikwijdte en Detail), waarin wordt beschreven wat de plannen van Nedmag zijn en welke (milieu)effecten onderzocht worden. De Startnotitie wordt formeel ter inzage gelegd, zodat iedereen in de gelegenheid is er iets van te vinden, en dit meegenomen kan worden in de onderzoeken. Zoals beloofd nemen we u mee in dit traject. Rond de tijd dat de Startnotitie ter inzage wordt gelegd, organiseert Nedmag  een ‘Trefpunt’ waar  u vragen kunt stellen. Als de eerste onderzoeken in het kader van de MER gereed zijn, worden deze gepresenteerd tijdens een informatieavond.  U kunt dan op deze concept MER nog uw mening geven.
  • Hoe is de relatie Nedmag - NOM - EZ ?

    Zowel de Lhoist groep uit België als de Noordelijk Ontwikkelingsmaatschappij (NOM)  zijn ieder voor 50 % eigenaar van Nedmag.  De aandelen van de NOM zijn voor 50 % in bezit van het Ministerie van Economische Zaken (EZ) en voor 50 % in bezit van de drie noordelijke provincies. EZ is het overheidsorgaan dat de zoutwinning in Kiel-Windeweer mogelijk moet maken door een omgevingsvergunning te verlenen en door in te stemmen met het winningsplan. Dat gaat niet zomaar. Staatstoezicht op de Mijnen voert de inhoudelijke beoordeling van het winningsplan uit. En EZ is wettelijk verplicht zich over het winningsplan te laten adviseren door de Technische commissie bodembeweging(Tcbb)  en bij de aanstaande wijziging van de mijnbouwwet ook door provincies, gemeenten en waterschappen. Zowel de ontwerp omgevingsvergunning als het ontwerp winningsplan worden ter inzage gelegd, zodat alle belanghebbenden een zienswijze (wettelijk bezwaar) kunnen indienen. En als EZ het uiteindelijke besluit genomen heeft, kunnen belanghebbenden daartegen in beroep gaan bij de Raad van State.Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) is verantwoordelijk voor het houden van toezicht op mijnbouwondernemingen. SodM valt formeel onder het Ministerie van Economische Zaken, maar de onafhankelijkheid van SodM is bij wet geregeld.
  • Waarom locatie Kiel Windeweer en niet elders?

    Nedmag heeft na een zorgvuldige afweging voor Kiel-Windeweer als nieuwe zoutwinlocatie gekozen.  De concessie (het gebied waar Nedmag wettelijk magnesiumzout mag winnen) van Nedmag omvat een groot gebied, maar daarbinnen liggen slechts twee zoutkussens in de ondergrond waar de magnesiumchloride zoutlagen van voldoende omvang zijn. Dat zijn de kussens  Slochteren en Veendam. Het gebied rond Slochteren is niet geschikt vanwege de grote afstand tot de Nedmag locaties , de sterkere beïnvloeding  vanwege de gaswinning en de ligging in een meer stedelijk gebied. Ook binnen het Veendam zoutkussen is het van belang dat de zoutlagen voldoende dik zijn om te winnen en dat de afstand van de locatie tot de bebouwing voldoende is om geen hinder te veroorzaken. De onderbouwing van de keuze voor Kiel-Windeweer als zoutwinlocatie komt ook terug in de startnotitie.  De beoogde nieuwe zoutlocatie ligt overigens niet boven gasvelden, maar er tussen in.  
  • Hoe zien de boven- en ondergrondse activiteiten op de locatie eruit?

    De nieuwe locatie tussen Kiel-Windeweer en Oud Annerveen wordt een onbemande locatie. De winning van het zout zal vanaf de huidige locatie bij Tripscompagnie op afstand bediend worden. Voordat het zover is, zijn er verschillende activiteiten nodig om de locatie aan te leggen.  Er zullen een aantal leidingen voor pekel en water worden aangelegd vanaf de nieuwe locatie nabij Kiel-Windeweer naar de bestaande locatie bij Tripscompagnie. Zo komen er ook een aantal opslagtanks  en een loods. Om het zout te kunnen winnen zullen op de nieuwe locatie een aantal bronnen worden aangeboord tot een diepte van circa 1500 - 1800 m. Net als op de huidige locaties bij Borger- en Tripscompagnie zullen meerdere bronnen schuin worden aangeboord.  Nedmag is nog niet gestart met het ontwerp voor de inrichting van de nieuwe locatie. Er is wel een artist impression beschikbaar die u op deze website aantreft. Bij de definitieve inrichting van de locatie zal de omgeving uiteraard worden betrokken. Uitgangspunt is om zoveel mogelijk licht- en geluidshinder tegen te gaan Nedmag op basis van de laatste technieken. Zo zullen er ook afspraken worden gemaakt over (tijdelijk) vrachtverkeer bij bijvoorbeeld aanvoer van materialen.

Bodemdaling

  • Zoutwinning leidt tot bodemdaling, hoe gebeurt dit?

    Nedmag maakt gebruik van de zogenaamde squeeze-methode om zout te winnen. Het zout wordt bij een verlaagde druk gewonnen, waardoor het zout naar het ondergrondse productiepunt vloeit (als tandpasta). Door deze methode neemt het ondergrondse volume aan zout af en ontstaat er een gelijkmatige bodemdaling aan de oppervlakte.  De bodemdaling wordt periodiek gecontroleerd aan de hand van een meetplan dat door het Staatstoezicht op de Mijnen is goedgekeurd.
  • Kan bodemdaling tot schade leiden aan gebouwen?

    Door de zoutwinning treedt er een bodemdaling op van ongeveer 15 mm per jaar in het centrum van het bodemdalingsgebied. Deze daling gaat dus zeer langzaam. Gebouwen en huizen dalen vrijwel verticaal mee.  In de loop der jaren kan de ene gevel iets meer dalen dan de andere gevel.  Dit verschil zal maximaal 0,4 mm per meter zijn, hetgeen niet tot schade leidt.
  • Wat betekent bodemdaling voor het waterpeil?

    Doordat de bodem daalt, stijgt het grondwaterpeil. Het Waterschap zorgt ervoor dat de grondwaterstand binnen veilige marges blijft om schade te voorkomen. Hiervoor worden waar nodig extra gemalen geplaatst.
  • Gaat bodemdaling ook ‘oneindig’ door?

    Tot een bodemdaling van 110 cm treedt er geen schade op aan gebouwen en infrastructuur, mits de waterpeilen op tijd worden aangepast. Nedmag mag volgens het huidige winningsbesluit zout winnen tot een bodemdaling van 65 cm (vanaf 1993) en 69 cm (vanaf 1972). De verwachting is dat omstreeks 2030 een daling van 65 cm in het centrum van het huidige winningsgebied bereikt zal worden.
  • Wordt het waterpeil wel voldoende aangepast aan de bodemdaling?

    Ja, de waterpeilen worden periodiek aangepast. Dit gebeurt onder de verantwoordelijkheid van het Waterschap. Er zijn uitvoerige studies uitgevoerd door het ingenieursbureau Witteveen+ Bos (in 2011 en 2013). Ook zijn de maatregelen in kaart gebracht die de komende jaren (tot 2025) uitgevoerd moeten worden. Deze maatregelen bestaan uit het aanbrengen van extra gemalen en stuwen zodat er ook in de toekomst voldoende pompcapaciteit is om de waterpeilen voldoende aan te passen.
  • Zijn er veel klachten over bodemdaling? Hoe gaat Nedmag hiermee om?

    Gemiddeld zijn er 10 schademeldingen per jaar. De werkwijze bij schademeldingen is vastgelegd in een protocol dat met de bewoners in het gebied is overeengekomen. Nedmag  geeft een bouwkundig inspectiebureau opdracht de aard en oorzaak van de schade te onderzoeken. Het bedrijf dat deze inspecties uitvoert - Bureau voor Bouwpathologie – is  in 2010 geselecteerd op voordracht van de dorpsvereniging Borger- en Tripscompagnie.
  • Is dit bureau wel onafhankelijk genoeg?

    Het ingeschakelde bouwkundig inspectiebureau is een erkende specialist die o.a. door rechtbanken en het tv-programma ‘De Rijdende Rechter’ wordt ingeschakeld. In het protocol is vastgelegd dat Nedmag de kosten van de bouwkundige inspectie betaalt. Nedmag neemt de conclusies van de bouwkundig inspecteur over.
  • Is er sprake van waardedaling huizen en/of een mogelijkheid voor schadevergoedingen?

    De zoutwinning van Nedmag gaat gepaard met een geleidelijke bodemdaling. Diverse onderzoeken en studies hebben aangetoond dat dit niet tot schade aan woningen leidt. Wel is het belangrijk dat het waterpeil aangepast wordt. Want als de bodem daalt, en je past niets aan, dan stijgt het water en krijgen we natte voeten en zijn er bijvoorbeeld ook nadelige gevolgen voor de landbouw.Deze aanpassingen gebeuren nu al in het huidige winningsgebied van Nedmag met o.a. extra gemalen. Eveneens is er volgens wetenschappers geen enkele reden om aan te nemen dat de zoutwinning tot aardbevingen leidt. Omdat de zoutwinning door Nedmag niet tot schade aan huizen leidt, is er geen sprake van waardedaling van woningen. Indien er toch schade aan woningen zou optreden, is Nedmag hiervoor aansprakelijk en vergoedt Nedmag de schade.Indien de benodigde wijziging van het bestemmingsplan resulteert in planschade voor de directe omgeving, dan worden  de normale procedures gevolgd die hiervoor bedoeld zijn.
  • Hoe verloopt een schadeafhandeling?

    In het ‘Omgevingsnieuws voor omwonenden Kiel-Windeweer/Oud-Annerveen/Zuidlaarderveen van november 2016 is aangegeven dat Nedmag jaarlijks een beperkt aantal schademeldingen ontvangt. Nedmag heeft momenteel een eigen schadeprotocol (staat elders op deze website) waarbij een extern bureau onafhankelijk de schades onderzoekt . Daarnaast is Nedmag met de Nationaal Coördinator Groningen in gesprek over de vorming van één centraal loket. Doel van dit loket is het voorkomen dat burgers en ondernemers door de verschillende instanties van het kastje naar de muur worden gestuurd. Zodra Nedmag en de Nationaal Coördinator concrete afspraken gemaakt hebben,  zullen wij dit op onze website kenbaar maken.

Aardtrillingen

  • Kan de hoge druk van het water bij zoutwinning aardbevingen veroorzaken? Bij gaswinning win je namelijk ook onder hoge druk.

    De hoge druk om het water te injecteren is nodig omdat de 1800m gesteente boven de zoutlaag een grote tegendruk geeft. Ondergronds zijn geen drukverschillen aanwezig die zouden kunnen leiden tot aardbevingen. Bovendien is het ondergrondse zout plastisch (vergelijkbaar met tandpasta) en kan het geen aardbevingen opwekken zoals bij gaswinning. Sinds het begin van de zoutwinning van Nedmag en ook na het overgaan op de zogenaamde squeeze-methode zijn er geen bodemtrillingen waargenomen als gevolg van de Nedmag-activiteiten.
  • Weet u dat wel heel zeker? Er is ook altijd gezegd dat gaswinning geen aardbevingen veroorzaakt.

    Nedmag heeft geen enkele aanwijzing dat er aardbevingen door zoutwinning kunnen optreden. Recente externe onderzoeksrapporten sluiten dit tot nu toe uit. Het Staatstoezicht op de Mijnen heeft dit bevestigd.
  • Wat zijn de effecten in dit gebied van gestapelde mijnbouw?

     Het milieueffectenrapport (MER) zal alle risico’s van zoutwinning onderzoeken en beoordelen, ook de combinatie met alle andere ondergrondse activiteiten die al in het gebied plaatsvinden. Zo zal Nedmag moeten aantonen welke mate van bodemdaling door zoutwinning verantwoord is in een gebied waar al bodemdaling door gaswinning plaatsvindt. Ook de eventuele wisselwerking tussen zoutwinning en gaswinning wordt onderzocht. De beoogde nieuwe zoutlocatie ligt overigens niet boven gasvelden, maar er tussen in.     Kortom, in het MER worden alle gevolgen van zoutwinning onderzocht. Nedmag zal in het MER moeten aantonen dat de gevolgen van zoutwinning beheersbaar en verantwoord zijn.   

Relatie met gaswinning

  • Ik woon in een gebied waar zowel zout als gas gewonnen wordt en ik heb schade aan mijn woning. Bij wie kan ik me melden?

    Wie in het bodemdalingsgebied van Nedmag woont,  en schade aan zijn/haar woning constateert, kan deze schade gewoon bij Nedmag melden en Nedmag behandelt de melding volgens het schadeprotocol. Als er recent een aardbeving door gaswinning in het gebied heeft plaatsgevonden, zal Nedmag de schademelding aan het Centrum voor Veilig Wonen doorgeven. 
  • Bodemdaling door aardgaswinning leidt tot schade. Waarom dan niet bij zoutwinning?

    De bodemdaling bij gaswinning leidt, tot zover nu bekend,  ook niet tot schade aan woningen. De schade die bij gaswinning ontstaat is het gevolg van aardbevingen. 
  • Hoe wordt bepaald welke mate van bodemdaling veroorzaakt wordt door zoutwinning en welke door gaswinning?

    Aan de noord- en zuidzijde van de zoutwinning vindt ook een beperkte bodemdaling door gaswinning plaats. Door het toepassen van de juiste rekenmethodes kan de bodemdaling  als gevolg van  gas- en zoutwinning worden bepaald. Het Staatstoezicht op de Mijnen controleert deze metingen.

Veel gestelde vragen